De dag van de kerkenergie, 8 december 2006, RKnieuws.net
"In de katholieke kerk kan geen sprake zijn van een energiecrisis.’’ De Dag van de Kerk-Energie van het bisdom Rotterdam vond een hoopgevende afsluiting in die woorden van bisschop A. van Luyn. Mensen die zich maatschappelijk inzetten in het Rotterdamse diocees, hoeven zich tegen de tijdgeest in geen zorgen te maken over een gebrek aan energie.
Afgelopen vrijdag 8 december, troffen in de Haagse Antonius en Lodewijkkerk ruim tweehonderdvijftig werkers binnen ‘kerk en samenleving’/ diaconie elkaar voor een dag van bezinning en aanstekelijk enthousiasme. Met de vrolijke – want grondig verbouwde - kerk aan de Leyweg als decor, luisterden zij onder meer naar wat de bisschop van Paramaribo, mgr. W. de Bekker en prof. dr. J. Wissink, verbonden aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg, te zeggen hadden over rechtvaardigheid en de andere kardinale deugden – verstandigheid, moed en matigheid – in het perspectief van ontwikkelingen wereldwijd en van het geloof. Ook minister Agnes van Ardenne was op de bijeenkomst aanwezig, en nam deel aan de workshops. De impulsdag, die mee ondersteund werd door Cordaid, was onderdeel van het jubileumprogramma waarmee het bisdom Rotterdam dit jaar zijn vijftigste verjaardag viert.
De aanwezigen hoorden ook de verhalen van elkaar: de mensen die – in de woorden van Wissink – hun maatschappelijke inzet ‘plaatsen in de lichtkring van geloof, hoop en liefhebben’. Over de reizen naar Afrika die Marija en Kees Ruigrok vanuit Delft met jongeren maken; over hoe Harrie Komen en zeven andere vrijwilligers in de Geniepoort in Alphen aan den Rijn verhalen op cd zetten die gevangenen voorlezen om hun kinderen thuis te verrassen. Over ‘Dress for Success’, een winkel die mensen met een kleine beurs gratis kleedt voor hun sollicitatiegesprek. Renate Els Aerts vertelde hoe zij een ‘nomadenhuis’op wielen had gemaakt van lappen: wie er binnen durft gaan, wordt door de gewaarwording van de ruimte, van het bouwmateriaal, de video en muurteksten, deelgenoot van de wereld van de tegenwoordige nomaden: de vluchtelingen. Bovenal bracht ieder zijn verhaal in, in het middagprogramma, waarin vier echte ‘werkwinkels’, met veel interactie tussen de deelnemers, plaatsvonden rond de thema’s: ‘een kleurrijke kerk’, de voedselbank, ‘maatjes voor jongeren’ en ‘zorg’.
De bekendmaking van de uitslag van de fotowedstrijd in het jubileumjaar (waarover elders meer) voegde nog een ervaringsdimensie toe aan het geheel: door het oog van de fotograaf ondergingen de deelnemers de verbeelding die de winnaars hadden gemaakt van de deugden in de verpakking van de 3 S-en van Spiritualiteit, Solidariteit, Soberheid.
Oriëntatie
In de toespraak van bisschop De Bekker stond de deugd van Gerechtigheid centraal. Hij herinnerde aan de decembermoorden in Fort Zeelandia in Paramaribo, op deze 8e december precies 25 jaar geleden. ’Nooit hadden we gedacht dat in dit land, waar bevolkingsgroepen altijd vreedzaam hadden samengeleefd, iets dergelijks mogelijk zou zijn,’ aldus de bisschop. Nog steeds is er geen verzoening mogelijk, omdat er nooit gerechtigheid is geschied. De daders lopen vrij rond en worden in sommige kringen zelfs als helden vereerd.
Afgelopen jaar werd Suriname opnieuw door een ramp getroffen, de overstroming van grote delen van het binnenland. Ook het Caribisch gebied werd geteisterd door natuurgeweld. Dit is te relateren aan de uitbuiting van aarde en atmosfeer door de mens. Ironisch is dat juist deze gebieden daaraan nauwelijks deel hebben. ’Dit maakt ons bewust van de eenheid van de mensenwereld, de verloren alans in ons beheer van de aarde. Het milieuprobleen als een moreel probleem waar rechtvaardigheid en barmhartigheid de balans kunnen terugbrengen. Als lokale kleine kerken moeten we beseffen dat we internationaal de Kerk zijn met een boodschap en het is ook nog eens een Blijde boodschap,’ aldus bisschop De Bekker
Energie is een woord met een Griekse oorsprong. "Behalve zoiets als arbeidsvermogen, betekent het ook kracht’’, aldus mgr. A. van Luyn. Kracht die van God komt. Die werkzaam was in Jezus en ook in ieder van ons werkzaam kan zijn, aldus de bisschop. "Als we een kritisch tekort aan energie ervaren, dienen we bij onszelf te rade te gaan: zijn we voldoende georiënteerd op de krachtbron, die Christus is. Het ware licht.’’ Dat alle dagen met ons is, als de zon, die opkomt in het oosten, de oriënt. "Laten we ons daarom oriënteren op Christus, opdat ook wij licht van de wereld kunnen zijn’’, aldus Van Luyn. In het bijzonder herinnerde hij op deze feestdag van Maria Onbevlekt Ontvangen: de eerste die zich volledig overgaf aan het Woord Gods en zij die de grootste getuige van het Licht is geworden.
In meer huis-tuin-en-keukentaal deed Van Luyn een uitnodiging voor een deugdelijk leven. "Deugden die weer helemaal terug zijn’’, concludeerde Wissink. Twintig jaar geleden leverde gebruik van dat woord je meewarige blikken op, aldus de Tilburgse prof. "Zo’n woord uit de mottenballen. Maar nu is het op de universiteit helemaal terug.’’
Wissink ziet twee redenen voor de comeback. "De persoon van degene die je helpt of die solidair met je is, van de mens, is steeds meer centraal komen te staan.’’ Dertig jaar geleden was de tijdgeest activistisch: de nood in de wereld was hoog, er moest onmiddellijk iets gebeuren. "Wat voor motief je ook had, als je het goede maar deed en het geld er maar kwam.’’
Nu blijkt dat het werken aan een rechtvaardige samenleving een werk van lange adem is. "Een werk dat je moet willen volhouden.’’ De beste manier om dat te doen is volgens Wissink door zelf ook ‘goede mensen’ te worden. "Om steun te kunnen geven moet je betrouwbaar en trouw zijn.’’
Een tweede reden van de toegenomen populariteit van de deugden is volgens Wissink dat de deugden een ‘vrolijk thema’ vormen. "Een deugd is een gewoonte van handelen. Zodat je niet elke keer hoeft te tobben over een keuze. Niet toets voor toets kiezen achter de piano, maar uit de vingers vrij de muziek laten opklinken.’’ Een goede daad die met genoegen gedaan wordt, is volgens Wissink te prefereren boven zo’n daad die uit een moeten voortkomt.
De kardinale deugden zijn volgens Wissink voor alle mensen. "Voor gelovigen hebben ze een extra glans.’’ Prudentie levert bij iemand die liefheeft een fijnzinniger waarneming op. Iemand die rechtvaardig wil zijn en het beeld van God in de ander zoekt, ervaart een vrijheid en ziet in ieder iemand die ‘wat kan, iemand die ook bemind is, en daarna pas de problemen’. Dat kunnen kerkenwerkers delen, aldus Wissink. "Zo ontstaat Kerkenergie.’’
Gebedsdienst als afsluiting
Voorbeden bij “Groter dan ons hart” (GvL 448)
God, liefdevolle Schepper en Behoeder,
wij brengen voor Uw aangezicht
alle mensen die hier wonen en werken,
zij die aanzien hebben en verantwoordelijkheid dragen
en zij die niet gezien worden en weinig in te brengen hebben;
zij die de gebrokenheid van het leven ervaren,
die lijden onder beperkingen van lichaam, ziel of geest,
en zij die hun klachten horen en hen zorgend bijstaan.
God, liefdevolle Schepper en Behoeder,
wij brengen voor uw aangezicht
alle klanten van de Voedselbanken en
allen die bij deze initiatieven betrokken zijn,
vrijwilligers, leveranciers, hulpverleners en politici;
alle mensen die hun vaderland hebben verlaten,
gedwongen of uit vrije keuze,
en hier een nieuwe toekomst moeten opbouwen
en allen die zich om hen bekommeren.
God, liefdevolle Schepper en Behoeder,
Wij brengen voor uw aangezicht
alle jongeren die niet mee komen in ons onderwijssysteem
en die geen betaalde baan kunnen vinden,
voor wie de toekomst nu reeds zonder uitzicht lijkt,
en voor hen die met hen op willen trekken,
alle mensen die gebukt gaan onder honger, armoede en oorlogsgeweld,
waar ook ter wereld,
en allen die hun lot niet kunnen aanzien.
God, liefdevolle Schepper en Behoeder,
Wij brengen voor uw aangezicht
alle inwoners van Suriname, Ghana en andere landen in het Zuiden,
die leven in armoede, terwijl de natuurlijke rijkdommen van hun land geplunderd worden;
alle inwoners van Suriname, Ghana en andere landen in het Zuiden,
die de handen ineen slaan en werken aan hun eigen ontwikkeling,
en alle organisaties, professionals en vrijwilligers die hen hierbij helpen,
zowel ginds als hier in Nederland.
Wegzending teksten
1.
Bisschop:
Christus heeft gezegd: “Jullie zijn het licht van de wereld.”
Ga dan van hier en laat jullie licht schijnen voor de mensen die jullie ontmoeten.
Diaken:
Moge Gods geest jullie daarbij de moed geven
je stem te verheffen wanneer onrecht dat vraagt.
Moge Gods liefde jullie de kracht geven
om mensen te steunen, als ze hulp nodig hebben.
Moge Gods trouw jullie het lef geven
om mensen bij te staan, als anderen hen verlaten hebben.
Moge Gods barmhartigheid jullie de durf geven
voor mensen op te komen, als anderen hen uitstoten.
Diaken reikt de bisschop 2 kaarsen aan.
Bisschop overreikt 2 personen een kaars en zegt:
Ga, en laat jullie licht schijnen voor de wereld,
Opdat ooit alles helder zal worden in het licht.
2.
Bisschop:
Christus heeft gezegd: “Jullie zijn het licht van de wereld.”
Ga dan van hier en laat jullie licht schijnen voor de mensen die jullie ontmoeten.
Diaken:
Moge Gods geest jullie ogen openen
opdat jullie Hem zien in allen die onrechtvaardig behandeld worden.
Moge Gods liefde jullie oren openen
opdat jullie Hem horen in de klachten van allen die lijden.
Moge Gods trouw jullie handen leiden
opdat jullie Hem nadoen in breken en delen
Moge Gods barmhartigheid jullie voeten richten
opdat jullie Zijn weg van vrede en gerechtigheid bewandelen.
Diaken reikt de bisschop 2 kaarsen aan.
Bisschop overreikt 2 personen een kaars en zegt:
Ga, en laat jullie licht schijnen voor de wereld,
Opdat ooit alles helder zal worden in het licht.
3.
Bisschop:
Christus heeft gezegd: “Jullie zijn het licht van de wereld.”
Ga dan van hier en laat jullie licht schijnen voor de mensen die jullie ontmoeten.
Diaken:
Moge Gods geest jullie verstand verlichten
opdat jullie met kennis van zaken de wereld veranderen.
Moge Gods liefde jullie invoelingsvermogen voeden,
opdat jullie je kunnen verplaatsen in degenen die jullie ontmoeten.
Moge Gods trouw jullie wijsheid versterken,
opdat jullie prudent omgaan met Zijn schepping.
Moge Gods barmhartigheid jullie handelen richten,
opdat jullie recht doen aan weduwe, arme en vreemdeling.
Diaken reikt de bisschop 2 kaarsen aan.
Bisschop overreikt 2 personen een kaars en zegt:
Ga, en laat jullie licht schijnen voor de wereld,
Opdat ooit alles helder zal worden in het licht.
4.
Bisschop:
Christus heeft gezegd: “Jullie zijn het licht van de wereld.”
Ga dan van hier en laat jullie licht schijnen voor de mensen die jullie ontmoeten.
Diaken:
Moge Gods geest jullie leven in balans houden,
opdat jullie met plezier en effect licht voor anderen kunnen zijn.
Moge Gods liefde jullie openen naar de ander,
opdat jullie niet alleen eigenbelang najagen.
Moge Gods trouw jullie dragen en steunen,
opdat jullie elkaars steun en toeverlaat kunnen zijn.
Moge Gods barmhartigheid jullie ervoor behoeden,
dat je onbarmhartig tegenover jezelf bent.
Diaken reikt de bisschop 2 kaarsen aan.
Bisschop overreikt 2 personen een kaars en zegt:
Ga, en laat jullie licht schijnen voor de wereld,
Opdat ooit alles helder zal worden in het licht.